Wat is er de afgelopen tijd gelezen? Laat ik beginnen met Wildzang van Gijs IJlander, een roman over een zakenman die, nadat het jaren voor de wind ging, tegen zijn grenzen aan loopt en berooid achterblijft. Vooral de strijd om het behoud van de oude boerderij van zijn vader…..

….  doet hem de das om, maar ook op andere fronten blijkt zijn realiteitszin niet bijster groot. Zijn zakelijke Portugese avontuur strandt als gevolg van goedgelovigheid en oplichting, zijn relatie loopt op de klippen door nalatigheid, en zo is er meer.

Het is een verhaal dat ik uitlas omdat ik het verloop van het verhaal wilde volgen, maar moest daarbij wel genoegen nemen met de mindere stijl van het boek (de taalbeheersing is niet je van dat, veel brave zinnetjes achter elkaar, weinig sprankelend woordgebruik) en enkele inhoudelijke onevenwichtigheden. Zo begrijp ik echt niet waarom het onderhoud van de tractor zo veel gedetailleerde aandacht krijgt terwijl de lezer maar moet raden hoe het komt dat de verdwenen echtgenote weer op de proppen komt. Al met al had ik de associatie met een veredelde streekroman.

Na Wildzang volgde De verdovers van Anna Enquist. En kijk, na pakweg 20 pagina’s weet je het: dit is een goed geschreven boek met een goed verhaal. Nou, dat blijft ook zo de rest van het boek. De achterflap noemt het een onconventionele doktersroman en dat is wel mooi gevonden. Het verhaal speelt zich af in het medische milieu, met name dat van de anesthesisten. Er komt veel operatiekamergedoe is voor waar de medisch onderlegden plezier aan zullen beleven. Enquist ging er voor op stage (op uitnodiging trouwens) en  heeft die informatie verwerkt  in deze roman. Het ziekenhuis en de psychiatrische praktijk vormen het decor van een voor alle betrokkenen diep ingrijpende familiedrama. Het meest interessante vond ik de inkijkjes in de psyche en praktijken van al die mensen er hun beroep van hebben gemaakt om anderen te genezen. In deze roman blijken al die ‘helden’ mensen van vlees en bloed vol irrationaliteiten. Een lekker vakantieboek, dat zeker.

Daarna las ik weer werk van Pascal Mercier, en ja, daar kan wat mij betreft, weinig tegen op.  Allereerst De pianostemmer , minder filosofisch dan De nachttrein naar Lissabon, psychologischer. Ik schreef er in deze rubriek al eerder over. Het is een heel apart verhaal, opgebouwd uit de schriften van een tweeling Patrice en Patricia, met aan het slot de observaties van een derde. P en P, een tweeling met een (te) innige relatie. Opgegroeid in een wel heel bijzondere gezinssituatie die gaande het boek steeds meer invulling krijgt of beter: onthuld wordt.  Hun vader is een onvolprezen pianostemmer die in zijn vrije tijd opera’s componeert en die opstuurt naar wedstrijden, in de hoop op erkenning. Hun moeder is verslaafd aan morfine. De ouders plegen een moord, maar wilden ze dat wel echt?

De kinderen blikken in hun schriften terug op dit ingrijpende gebeuren en proberen te begrijpen hoe hun leven heeft kunnen lopen zoals het gelopen is. Een hypersensitieve tweeling die elkaar begreep tot er door een onmogelijke daad verwijdering optrad.

Het is een bizar verhaal als je naar ‘de feiten’ kijkt, een dramatisch verhaal, een tragedie in de klassieke zin. En tegelijkertijd: hoe subtiel verteld; je verstilt vanzelf als je aan het lezen bent. Het is alsof je wordt overvallen door een zekere gelatenheid.

Soms legde ik het boek weg, was het me even teveel, spoorde het niet met mijn behoefte aan dynamiek op zo’n moment. Maar, wat is het mooi geschreven! Zeldzaam mooi. Traag tempo maar toch komt er heel veel voorbij. Ik moest verschillende keren aan Walschap denken: een roman is allereerst een goed verhaal. Dit is een heel erg goed verhaal.

Ook las ik Lea, eveneens van Pascal Mercier. Weer een mooi verhaal, over den meisje dat het helemaal gaat maken als violiste maar wier leven een trieste wending neemt. Het verhaal wordt verteld door haar vader in een gesprek met de hoofdpersoon/verteller die zelf ook het nodige mee torst. In het boek heeft Mercier willen laten zien hoe je als twee mensen die elkaar na staan, elkaar toch kunt ontglippen. Hoe een vader zijn dochter kan verliezen terwijl hij steeds het omgekeerde heeft willen bereiken. Opnieuw een mooi verhaal maar soms wel een beetje teveel van het goede. Er zitten passages in die ik, laat ik zeggen, een beetje te pathetisch vond.

 

Share