Onlangs bezochten mijn zus, mijn jongere broer en ik de tentoonstelling ‘De smaak van Soestdijk’, over de keuken, de koks, de etiquette, en de eetzalen in dat paleis. Het werd een bezoek vol herinneringen en uitwisseling van anekdotes.

Het kwam hier al eens eerder ter sprake: onze vader heeft rond de veertig jaar gediend als kok bij het Koninklijk Huis. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij in Londen kok van Koningin Wilhelmina. Hij ‘verhuisde’ mee terug naar het bevrijde Nederland, naar Paleis Het Loo. Daar trouwde hij enkele jaren later met mijn moeder. Mijn ouders woonden in. Mijn oudere broer en ikzelf zijn op het Loo geboren. In 1953 werd onze vader overgeplaatst naar Paleis Soestdijk. Daar bleef hij tot zijn pensioen. We woonden toen niet meer in, maar gewoon in het dorp Soestdijk.

Als kinderen van paleispersoneel hadden we bepaalde ‘voorrechten’. Met Koninginnedag mochten we het defilé bijwonen binnen de hekken van het paleis. Prachtig, hoe urenlang de stoet voorbij kwam. Al die blije of geconcentreerde, opgewonden of vermoeide gezichten van defilégangers die vaak al vroeg van huis vertrokken waren en daarna uren in de rij hadden staan wachten (of staan bibberen).

In de winter, als het flink gevroren had, mochten we schaatsen op de vijver achter het paleis. De prinsessen hadden dan hun schoolklas uitgenodigd. En ja, de koek en zopie kwamen uit de keuken bij onze vader vandaan.

En verder was er nog het jaarlijkse kerstfeest in de kazerne van de marechaussee. Tradities.

Mijn jongere broer liet er tijdens ons bezoek geen gras over groeien. Al bij het binnengaan van het paleis liet hij weten dat we hier bijzondere herinneringen kwamen ophalen. Nou, dat ging als een lopend vuurtje door de WhatsApp-groep van de vrijwilligers. Dus toen we in de laatste eetzaal de opvolger van onze pa tegenkwamen was die al geïnformeerd. Leuk dat die twee elkaar hebben gekend en gesproken.

We wisselden anekdotes uit over, hoe kan het anders, prins Bernhard. Diens blazoen is natuurlijk aardig geschonden geraakt, maar zowel mijn vader als zijn opvolger hadden wel respect voor hem en zelfs een zekere bewondering. Onze pa zei altijd met een grijns: ‘die vrijer krijgt altijd alles voor elkaar’.
Als iets niet goed gedaan was, was zijn commentaar niet mals. Neem de te dikke pannenkoeken. Dat leidt ook nu nog in huize Klifman tot het commentaar: ‘ze moeten zó dun zijn dat je er de krant doorheen kunt lezen!’.

De prins ging graag naar het buitenland. Als hij dan in verre warme landen iets lekkers had ontdekt, moest dat ook op Soestdijk opgediend kunnen worden. ‘Dat was wel eens zoeken waar je dat kon krijgen’, aldus zijn opvolger. Ik herinner me dit over een bepaalde korrel rijst….

Legendarisch zijn ook de binnenlandse jachten van de prins. De fazantenjachten in de duinen rond Huis De Ruygenhoek in Scheveningen, om precies te zijn. ’s Zomers diende dat landhuis als vakantiewoning voor het personeel van de verschillende paleizen. Ieder gezin kreeg dan een paar kamers op de lange gang toegewezen. Ook wij gingen er een aantal jaren een week naartoe. Daar zagen we dan de kweek van jonge fazanten die in het najaar zouden worden vrijgelaten voor de jacht. Die beesten waren zo tam als lammetjes. En soms al zo vet gemest dat ze niet eens meer op eigen kracht de lucht in kwamen. Hoe dan wel? Nou, heel gewoon. Er stond personeel klaar om de vetste exemplaren letterlijk een handje te helpen – door ze vanaf veilige plekken de lucht in te gooien. Na afloop was er stamppot met worst. Dik verdiend, toch?

Een aardig interview met de opvolger van onze vader, Ben Gortworst, is te vinden op You Tube. Het werd eerder uitgezonden door het programma Blauw Bloed van de EO. Hier de link: https://www.youtube.com/watch?v=an0c5kQHfl4

(Dit blog verschijnt gelijktijdig als column in de Nieuwsbrief van de VOV te Voorschoten)